Mondverzorging kinderen

Veelgestelde vragen over mondhygiëne bij kinderen

Wanneer moet ik beginnen met het schoonmaken van het tandvlees van mijn baby, zelfs als er nog geen tanden zijn?

Begin al in de eerste levensdagen met het zacht reinigen van het tandvlees van je baby. Een vochtig gaasje of een speciaal tandvleesdoekje na de voeding helpt om resten en bacteriën te verwijderen en bereidt de mond voor op het doorkomen van de tanden. Zodra het eerste tandje verschijnt, moet dit worden gepoetst met een kindertandenborstel met zachte haren en een heel kleine hoeveelheid fluoride-tandpasta. Deze aanbevelingen zijn terug te vinden in richtlijnen voor kindermondzorg en worden ondersteund door pediatrische verenigingen.

Hoe beïnvloeden voeding en vooral het nachtelijke flesje de tandgezondheid van mijn kind?

Veelvuldig gebruik van vrije suikers – ook aanwezig in melk, zuigelingenvoeding en sap – is de belangrijkste voedingsfactor die samenhangt met het ontstaan van cariës. Een baby met een flesje of een speen gedrenkt in zoete vloeistoffen naar bed brengen, zorgt voor langdurig contact van suiker met de tanden en verhoogt het risico op zogenaamde “flescariës”. Daarom wordt aangeraden suikerhoudende dranken te vermijden en de fles niet in de mond van het kind te laten tijdens het slapen. Het veiligste is om water aan te bieden als het kind iets nodig heeft om zich te kalmeren.

Wat te doen als mijn kind nog op de duim zuigt of een speen gebruikt? Hoe beïnvloedt dit het gebit?

Niet-voedende zuiggewoonten (duimzuigen of het gebruik van een speen) zijn normaal bij baby’s en dienen vaak als troost. Blijft de gewoonte echter bestaan zodra de blijvende tanden doorkomen (rond 3–4 jaar en zeker vanaf 5–6 jaar), dan kan dit leiden tot afwijkingen in de tandstand, een open beet of andere uitlijningsproblemen. Het wordt aanbevolen de gewoonte geleidelijk af te bouwen, positieve bekrachtiging te gebruiken en contact op te nemen met de kinderarts of kindertandarts als dit na de geadviseerde leeftijd blijft aanhouden.

Hoe moeten melktanden worden gereinigd en welke producten zijn geschikt per leeftijd?

Vanaf het doorbreken van het eerste tandje wordt aangeraden twee keer per dag te poetsen met een kindertandenborstel met kleine kop en zachte haren. Voor baby’s en kinderen jonger dan 3 jaar volstaat een heel klein beetje fluoridetandpasta (ter grootte van een rijstkorrel). Van 3 tot 6 jaar is de aanbevolen hoeveelheid zo groot als een erwt, altijd onder toezicht zodat het niet wordt doorgeslikt. Het eerste tandartsbezoek moet rond de leeftijd van 12 maanden plaatsvinden of binnen zes maanden na het verschijnen van het eerste tandje.

Hoe vaak moeten kinderen hun tanden poetsen en tot welke leeftijd is toezicht van een volwassene nodig?

Kinderen moeten hun tanden minstens twee keer per dag poetsen: altijd voor het slapengaan en nog een keer overdag, telkens ongeveer twee minuten. Toezicht door een volwassene is nodig totdat het kind voldoende motorische vaardigheid en verantwoordelijkheid heeft om dit effectief te doen, meestal rond de leeftijd van 6–8 jaar. Toezicht garandeert dat de juiste hoeveelheid tandpasta wordt gebruikt en dat alle tandoppervlakken schoon zijn.

Welk type en welke hoeveelheid tandpasta en tandenborstel zijn het meest geschikt voor elke kinderfase?

De tandenborstel moet een kindertandenborstel zijn met een kleine kop en zachte haren. Wat tandpasta betreft: vanaf het eerste tandje tot 3 jaar volstaat een heel klein beetje fluoride-tandpasta (rijstkorrelgrootte). Tussen 3 en 6 jaar is een erwtgrootte de juiste hoeveelheid. Vanaf 6 jaar kan de normale hoeveelheid voor volwassenen worden gebruikt, altijd volgens het advies van de tandarts. Belangrijk is dat de tandpasta fluoride bevat en dat het kind deze niet doorslikt.

Welke voedingsmiddelen en dranken zijn goed en welke schaden de mondgezondheid van kinderen?

Water, vers fruit, rauwe groenten en calcium- en eiwitrijke voedingsmiddelen die tanden en tandvlees versterken zijn gunstig. Daarentegen bevorderen suikerhoudende dranken (industrieel sap, frisdrank), plakkerig snoep en zuurtjes de ontwikkeling van cariës, vooral als ze tussendoor worden gegeten. Het beperken van de frequentie van suikerinname en het voorbehouden van zoetigheid tot de hoofdmaaltijden helpt het risico te verminderen.

Wat zijn de meest voorkomende fouten die gezinnen maken bij de mondhygiëne van kinderen?

Veelgemaakte fouten zijn: flesjes met suikerhoudende vloeistoffen ’s nachts, het uitstellen van tandenpoetsen tot er “veel tanden” zijn, te veel fluoridetandpasta gebruiken of geen toezicht houden op het poetsen op jonge leeftijd, te veel vertrouwen op producten “zonder toegevoegde suiker” en geen eerste tandartsbezoek vóór de leeftijd van één jaar. Het corrigeren van deze eenvoudige gewoonten heeft een groot effect op de preventie van cariës en de mondgezondheid op lange termijn.